VI
EN
Thời gian gần đây, bệnh luộc lá sầu riêng đang được nhiều nhà vườn quan tâm, nhất là tại các vùng trồng sầu riêng ở miền Đông trong giai đoạn mưa nhiều, ẩm độ cao.
Bệnh thường liên quan đến nấm Rhizoctonia solani, có thể gây hại trên lá non, đọt non và làm bộ lá suy giảm nhanh nếu phát sinh mạnh.
Bệnh luộc lá sầu riêng là gì?
Bệnh luộc lá sầu riêng là cách gọi phổ biến của tình trạng lá bị sũng nước, chuyển nâu, cháy và khô nhanh, trông giống như bị luộc qua nước nóng. Một trong những tác nhân thường gặp là nấm Rhizoctonia solani. Khi độ ẩm cao, nấm có thể phát triển trên bề mặt lá và lan sang các lá nằm gần nhau.
Bệnh cần được phân biệt rõ với thán thư, cháy lá sinh lý hoặc các vấn đề liên quan đến rễ và dinh dưỡng.
Nguyên nhân gây bệnh luộc lá sầu riêng
1. Nấm Rhizoctonia solani là tác nhân đáng chú ý
- Rhizoctonia solani có khả năng tồn tại trong đất và tàn dư thực vật.
- Khi gặp điều kiện thuận lợi, nấm tấn công lá non, đọt non, tạo các vết sũng nước rồi chuyển dần sang nâu và cháy khô.
- Trong điều kiện ẩm cao, có thể xuất hiện sợi nấm trên bề mặt mô bệnh và làm các lá dính lại với nhau.
2. Mưa kéo dài và độ ẩm cao
- Mưa liên tục khiến bề mặt lá lâu khô, độ ẩm trong tán duy trì cao và tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.
- Những vườn giữ ẩm lâu sau mưa thường có nguy cơ bệnh phát sinh và lan nhanh hơn.
3. Tán cây rậm, vườn thiếu thông thoáng
- Tán cây quá dày làm hạn chế ánh sáng và lưu thông không khí.
- Lá bên trong tán lâu khô, tạo môi trường thích hợp cho nấm bệnh tồn tại và phát triển.
4. Cơi đọt non gặp thời tiết mưa ẩm
- Lá non và đọt non có mô mềm nên dễ bị nấm tấn công hơn lá đã thành thục.
- Nếu cơi đọt gặp liên tục những ngày mưa ẩm, nguy cơ xuất hiện bệnh luộc lá sẽ tăng, đặc biệt ở những vườn đang dưỡng cơi chuẩn bị làm bông.
Dấu hiệu nhận biết bệnh luộc lá sầu riêng
1. Giai đoạn đầu: lá xuất hiện vết sũng nước
- Triệu chứng ban đầu thường là các vùng nhỏ có màu xanh đậm hoặc loang như thấm nước.
- Vết bệnh còn nhỏ nên khá dễ bị bỏ qua nếu không kiểm tra vườn thường xuyên.
2. Vết bệnh chuyển nâu và lan rộng
- Sau đó, mô lá chuyển dần sang nâu nhạt hoặc nâu xám.
- Vết bệnh tiếp tục lan rộng, làm lá khô cháy không đều và tạo hình ảnh giống như lá bị “luộc”.
3. Lá non và đọt bị cháy
- Khi bệnh xuất hiện trên cơi non, lá có thể bị cháy, biến dạng hoặc khô trước khi hoàn thiện.
- Nếu bệnh lan lên phần đọt, khả năng hình thành cơi lá mới cũng có thể bị ảnh hưởng.
4. Lá dính thành từng cụm
- Trong điều kiện ẩm, sợi nấm có thể phát triển trên bề mặt lá và lan từ lá này sang lá khác.
- Nhiều lá có thể dính lại thành từng cụm, hiện tượng mà nhà vườn thường gọi là cháy lá tổ kiến hoặc bệnh tổ quạ.
5. Lá khô và rụng khi bệnh nặng
- Khi diện tích mô bệnh tăng, lá dần mất khả năng hoạt động và rụng.
- Nếu bệnh xuất hiện trên nhiều cơi lá cùng lúc, cây có thể giảm đáng kể diện tích quang hợp.
Vì sao bệnh luộc lá đang được chú ý tại miền Đông?
Trong giai đoạn tháng 9, nhiều khu vực trồng sầu riêng tại miền Đông đang có mưa thường xuyên, độ ẩm cao và thời gian lá khô sau mưa kéo dài. Đây là điều kiện thuận lợi để các bệnh do nấm phát triển, trong đó có bệnh liên quan đến Rhizoctonia solani.
Bệnh càng đáng chú ý ở những vườn đang dưỡng cơi, chuẩn bị bộ lá cho giai đoạn làm bông. Nếu cơi lá non bị cháy hoặc rụng nhiều, cây có thể phải mất thêm thời gian để phục hồi.
Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp cháy lá đều do Rhizoctonia solani.
Cần phân biệt bệnh luộc lá do nấm Rhizoctonia solani với các nguyên nhân cháy lá khác
Sầu riêng bị cháy lá có thể do nhiều nguyên nhân.
Ngoài nấm Rhizoctonia solani, bệnh thán thư, tổn thương bộ rễ, mất cân đối dinh dưỡng, nắng nóng hoặc điều kiện đất bất lợi cũng có thể gây cháy lá.
Vì vậy, cần quan sát đồng thời vị trí vết bệnh, tốc độ lan, tình trạng cơi đọt, độ ẩm trong vườn và sự xuất hiện của tơ nấm trước khi xác định nguyên nhân.
Bệnh luộc lá ảnh hưởng như thế nào đến cây sầu riêng?
Bộ lá đóng vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp, tích lũy dinh dưỡng và duy trì sức cây. Vì vậy, khi bệnh luộc lá sầu riêng phát triển mạnh, ảnh hưởng không chỉ nằm ở những lá bị cháy mà còn tác động đến quá trình sinh trưởng của cây.
Đặc biệt, nếu bệnh tấn công vào cơi đọt non, lá có thể bị cháy, biến dạng hoặc rụng trước khi hoàn thiện. Cơi đọt phát triển không đồng đều khiến cây phải mất thêm thời gian để phục hồi và hình thành lại bộ lá mới.
Ở những vườn đang dưỡng cơi hoặc chuẩn bị bước vào giai đoạn làm bông, bộ lá bị suy giảm còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tích lũy dinh dưỡng của cây. Nếu bệnh tiếp tục lan rộng trong điều kiện mưa ẩm, nguy cơ mất lá và suy yếu cơi đọt sẽ càng tăng.
Do đó, khi phát hiện những dấu hiệu đầu tiên như lá sũng nước, cháy nâu hoặc bệnh bắt đầu xuất hiện trên cơi non, nhà vườn cần chủ động kiểm tra và có biện pháp quản lý sớm, hạn chế để nguồn bệnh tiếp tục lây lan trong tán.
Kết luận
Bệnh luộc lá sầu riêng thường phát sinh mạnh trong điều kiện mưa ẩm, trong đó nấm Rhizoctonia solani là một tác nhân đáng chú ý. Các dấu hiệu phổ biến gồm lá sũng nước, chuyển nâu, cháy khô, ảnh hưởng cơi non và có thể xuất hiện tình trạng lá dính thành từng cụm.
Việc nhận diện đúng nguyên nhân sẽ là cơ sở để nhà vườn áp dụng biện pháp quản lý phù hợp ở giai đoạn tiếp theo.
Ở bài viết tiếp theo, Mepes sẽ chia sẻ cụ thể cách phòng và xử lý bệnh luộc lá sầu riêng trong mùa mưa, đồng thời giới thiệu giải pháp kết hợp VUA NẤM BỆNH + HELL GOLD trong giai đoạn bệnh mới chớm xuất hiện.————————————————–
CÔNG TY CỔ PHẦN KHOA HỌC CÔNG NGHỆ CAO ĐA QUỐC GIA
Website: https://www.mepes.vn/
Tiktok: www.tiktok.com/@alogiaosumak
Hotline: 0912.006.006
